Forex yatırım dolandırıcılığı suçu ve cezası, günümüzde sıklıkla karşılaşılan dolandırıcılık suçlarından biridir. Yasa dışı işlem yapan sahte Forex şirketlerinin çeşitli hileler ile yatırımcılarının paralarını aldığı dolandırıcılık yöntemine Forex yatırım dolandırıcılığı adı verilir. Forex dolandırıcılığı mağdurlarının, hukuki yollara başvurması suç teşkil etmediği gibi para iadesi almak için hukuki süreçler başlatma hakkı da vardır. Aynı zamanda, yasal Forex şirketleri ile yapılan işlemlerde yaşanan uyuşmazlıklar için de hukuki yollara başvurulabilir.
Bu yazımızda Forex yatırım danışmalığı suçu ve cezası, bu suçun hukuki boyutları, mağdurların hakları gibi merak edilen sorulara yanıtlar hazırladık.
Forex Nedir?
Forex, İngilizcede ‘foreign exchange’ teriminin kısaltmasıdır. Elektronik ortamda Uluslararası para birimlerinin 24 saat canlı şekilde alınıp satıldığı sisteme Forex adı verilir. Buna göre Forex’de yatırım yapan kişiler 24 saat hareket halinde olan bir piyasada çift yönlü şekilde (alım ya da satım) işlemleri yapar.
Forex piyasalarında yapılan işlemler, genellikle İnterbank olarak ifade edilen bankalar arası piyasalarda gerçekleştirilir. Bunun yanında, kişiler ve bankalar arasında aracılık faaliyetinde bulunan ve broker olarak adlandırılan şirketler vasıtasıyla da işlemler yapılabilir. Söz konusu şirketler ise faaliyette oldukları ülkelerde yer alan düzenlemelere tabi olur ve çeşitli yükümlülüklere sahiptir.
Bu bağlamda, yatırımcı ve Forex piyasası arasında bir çeşit aracılık faaliyetinde bulunulduğu için kurulan şirketlerin, yüksek kar vaadi ya da yatırım tavsiyeleri ile kişileri dolandırdığı görülür.
Forex Dolandırıcılığı Nedir?
Forex dolandırıcılığı, SPK lisansına sahip olmayan, sahte Forex şirketleri aracılığı ile gerçekleştirilen işlemler neticesinde yatırımcıların paralarının hile ile alındığı dolandırıcılık yöntemlerinden biridir.
Yasadışı Forex şirket yatırımcıları, kurumsal bir kimlik havası yaratmak için profesyonel web siteleri aracılığı ile ya da sözde yatırım danışmanı aracılığı ile Forex dolandırıcılığı gerçekleştirir. Aynı zamanda yasal olarak SPK lisansına sahip oldukları, genellikle Kıbrıs ya da İngiltere merkezli şirket olduklarını iddia ederek de kişiler manipüle edilebilir.
Kişinin sisteme para yatırmasını sağlayan dolandırıcılar, başlangıçta bir miktar kazandırır ve böylece daha fazla para yatırılmasını amaçlar. Ancak, hali hazırda sistemin şirkete ait olması sebebiyle ortada bir kazanç olmamasına karşın, site üzerinden kazanç sağlanıyormuş gibi gösterilir.
İlerleyen süreçte yasadışı Forex sistemi üzerinden yüklü miktarda para yatırıldığında, yapılan işlemler Takasbank’a bildirilmez ya da piyasa koşulları gereği paranın kaybedildiği söylenir. Bu durumda kişi, doğru yerlere yatırım yapmaması sebebi ile parasını kendisinin kaybettiği ya da danışmanının piyasa koşulları gereği yatırımı yanlış yapmış olduğuna ikna edilir. Bu noktada yatırımcının risk aldığı ve bu riskin bir sonucu olarak parasını kaybettiği hissettirilir.
Kişi, kazancını çekmek istediği zaman agresif, ısrarcı ve ikna edici tutumlar ile kişiye paranın o an çekilmemesi gerektiği ile ilgili bilgiler aktarılır. Mevcut yatırımının çok daha değerleneceği gibi yönlendirmeler ile daha fazla para yatırmaları amaçlanır.
Forex dolandırıcılığı için kullanılan bir diğer yöntem de kişinin parasını sistemden çekebilmesi için bir miktar vergi yatırması gerektiğidir. Mağdur, parasını çekmek için sözde vergi ödemesini sisteme yatırması ile bir kez daha dolandırılır.
Sonuç olarak mağdurlar, dolandırıldığının farkına vardığında ve özellikle parasını çekmek istediğinde, yasadışı işlem yaptığı ve hukuki yollara başvurması halinde kendisinin de ceza alacağı iddiası ile tehdide uğrar. Ancak, bu durum sadece mağdurun hukuki yollara başvurmasının önüne geçmek için şirketlerin kullandığı taktiklerden biridir. Forex yatırım dolandırıcılığı suçu ve cezası ile ilgili haklarınızı öğrenmeniz oldukça önemlidir. Bunun için mutlaka alanında uzman bir ceza hukuku avukatı bilgisine başvurun.
Türk Hukuku’nda Forex Yatırımı Dolandırıcılığı Cezası
Forex yatırımı dolandırıcılığı, Türk Ceza Kanunu’na göre suç olarak değerlendirilebilecek fillerden biridir. Bu suçlar genellikle “dolandırıcılık” ve “Bilişim sistemleri” başlıkları altında incelenir.
Dolandırıcılık Suçu (TCK Madde 157)
Dolandırıcılık, TCK’nın 157. Maddesine göre bir kimseyi kandırarak haksız bir menfaat elde etmedir. Bu suç türünde, failin hileli davranışlar ile bir başkasını kandırması ve bu yanıltıcı tutum neticesinde mağdurun malvarlığında bir azalma ortaya çıkması gerekir.
Forex yatırım dolandırıcılığı fiilinde, mağdur genellikle aracı kurumların sunduğu yanlış bilgiler ile yatırım yapar ve bu yatırımları sonucunda zarara uğrar. Forex yatırım dolandırıcılığı ile karşı karşıya kalan kişilerin cezalandırılabilmesi için mağdurun, failin hileli davranışları sonucunda aldatılmış olması ve bu sebeple maddi zarara uğramış olması gerekir.
Nitelikli Dolandırıcılık (TCK Madde 158)
Nitelikli dolandırıcılık, dolandırıcılık suçunun belli koşullar altında işlenmesi halinde daha ağır bir ceza ile cezalandırılması ile sonuçlanabilen bir suç türüdür. TCK madde 158, “Dolandırıcılığın kamu kurum ve kuruluşları ya da bilişim sistemlerini kullanarak işlenmesi durumunda suçun nitelikli hâl aldığını” belirtir. Bu tür suçlar, failin bilişim sistemlerini kullanarak mağduru kandırması ile ortaya çıkar.
Forex yatırım dolandırıcılığı genellikle internet üzerinden ya da dijital platformlar üzerinden gerçekleştirildiği için bu suç tipi çoğu zaman nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilir. Bu madde kapsamında “bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık” suçu işlenmiş sayılır. Bu suç türünde fail, mağduru yanıltmak için bilişim sistemlerini kullanır ve haksız bir kazanç elde etmeyi amaçlar.
TCK Madde 245: Bilişim Sistemleri Üzerinden Suç İşleme
TCK’nın 245. maddesi, bilişim sistemleri üzerinden işlenen suçları düzenlemiştir. Bu madde, özellikle bilişim sistemleri üzerinden kişilerin malvarlığına zarar vermek amacı ile gerçekleştirilen dolandırıcılık faaliyetlerini kapsar. Forex yatırım dolandırıcılığı olaylarında dolandırıcıların sahte web siteleri ya da uygulamalar aracılığı ile mağdurları tuzağa düşürmesine sıklıkla karşılaşılır. Bilişim sistemleri aracılığı ile dolandırıcılık yapılması, TCK madde 245’e göre cezaya çarptırılır.
Forex Şirketinin Sahte Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Forex şirketinin sahte olduğunu anlamak için bazı noktalara bakılması gerekir. Şirketin sahte olduğu, SPK Lisansının olmaması ya da her yatırımcıya özel Takasbank hesabı bulunmaması gibi noktalara dikkat edilir.
Yasal gereklilikleri sağlayan şirketler sermaye piyasası lisansına sahiptir. Başka bir ifade ile bir Forex şirketinin yasal olarak işlem yapması için bu lisansa sahip olması şarttır. İşlemi yapan şirketin bu lisansa sahip olup olmadığı, e-devlet sisteminden öğrenilebilir. E-Devlet üzerinde bulunan SPL uygulamasından şirket lisansı sorgulanabilir.
Aynı zamanda yasal Forex şirketlerinin çatısı altında bulundurdukları her bir yatırımcı için Takasbank hesabı açmakla yükümlüdür. Yatırımcı, e-devlet üzerinden, kaldıraçlı işlem sorgulaması yapabilir ve kendi adına açılan Takasbank güvencesi olup olmadığı ile ilgili sorgulama yapabilir.
Bunun yanında, yasal Forex şirketleri ancak Limited şirket olarak kurulabilir. İşlem yapılan Forex şirketinin, anonim şirket gibi farklı şekilde kurulmuş olması durumunda bu şirketin yasal olduğundan bahsedilemez.
Yasa Dışı Forex Şirketinde İşlem Yapmak Suç Mu?
Yasa dışı Forex yatırım şirketinde işlem yapmak isteyen kişiler suç işlemiş kabul edilmez. Dolayısı ile yatırımcının, yurt dışı ya da yurt içindeki yasa dışı Forex şirketlerinde işlem yapmış olması suç olarak ifade edilmez. Uygulamada, yatırımcıların suç işlediği iddiası ile korkutuldukları görülür. Bu durumun tek nedeni ise mağdur olan yatırımcının, hukuki yollara başvurmasını engellemektir.
Forex Yatırım Dolandırıcılığı ile Karşı Karşıya Kalan Mağdur Ne Yapmalı?
Yasa dışı Forex yatırım dolandırıcılığı ile karşılaşan mağdur, savcılığa şikayette bulunabilir. Aynı zamanda icra takibi başlatabilir, alacak davası açabilir ya da bankalara chargeback başvurusunda bulunabilir. Somut olayın içeriğine göre, başvurulacak hukuki yollar da değişiklik gösterebilir.
Forex Yatırım Dolandırıcılığı Savcılık Şikayeti
Forex yatırım dolandırıcılığı için savcılığa şikayette bulunmak başvurulabilecek hukuki süreçlerden biridir. Savcılık şikayeti, konu ile ilgili açıklamaların yer aldığı dilekçe ile gerçekleştirilir. Şikayet dilekçesi, şikayetçinin ve şüphelinin kimlik bilgilerini, şikayet konusunu, olayın tarihini ve durumunu kanıtlayacak bilgi ve belgeleri içermelidir.
Hazırlanan dilekçede, Forex yatırım dolandırıcılığı ile karşı karşıya kaldığı bilgi ve belgelere yer verilmesi oldukça önemlidir. Yaşanan durumu kanıtlayacak bilgi ve belgelerde eksiklik bulunursa, olay açık şekilde ortaya konmaz. Bu durum nedeni ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar alınabilir. Doğru şekilde yapılan bir savcılık şikayeti başvurusu ise uygulamada olumlu sonuç verebileceği ve dolandırıcıların uzlaşma yoluna başvurabildiği görülür. Bu aşamada bir ceza hukuklu avukatı ile sürecin takip edilmesi kritik rol oynar.
Forex Yatırım Dolandırıcılığına Karşı İcra Takibi
Hukuki imkanlardan bir diğeri de Forex dolandırıcılığına karşı icra takibi başlatılmasıdır. İcra takibi başlatılmasında, eğer ihtiyati haciz şartları görülüyorsa, %10-%15 teminat yatırılması ile şirket malları üzerine ihtiyati haciz konması mümkündür. Şirket malları üzerine konan ihtiyati haciz, Forex yatırım dolandırıcılarının mal kaçırmasının önüne geçilir. İcra takibinde, alacak ile ilgili belgelerin bulunması da süreç açısından olumlu sonuç doğurur.
Mahkeme ilamının bulunmadığı durumlarda ilamsız icra takibi açılmışsa, karşı tarafın itirazı ile durdurulur. Ancak uygulamada, forex yatırım dolandırıcıları halihazırda yasa dışı işlem yaptığından dolayı icra takibine itirazda bulunmaz. Aynı zamanda, bu takip öncesi şirket mallarının da iyice araştırılması gerekir.
Forex Yatırım Dolandırıcılığına Karşı Bankalara Chargeback Başvurusu
Forex yatırım dolandırıcılığına karşı bankalara chargeback başvurusu yapmak, para iadesi almanın en kolay yollarındandır. Chargeback, Mastercard ve Visa gibi uluslararası ödeme yöntemleri, tüketiciyi korumak üzere geliştirilmiştir. Chargeback başvurusu, kullanılan kredi kartının ait olduğu banka üzerinden gerçekleştirilir.
Chargeback (ters ibraz) işlemi; banka ya da kredi kartı ile ödemesi yapılan bir mal ya da hizmetin temin edilememesi halinde, kart sahibinin bankaya başvuru yaparak ödenen bedelin iadesini talepte bulunmasıdır. Chargeback (ters ibraz) işlemi şu nedenler ile yapılabilir.
Kart hamili onayı dışında gerçekleşen işlemlere itirazlar, (Dolandırıcılık itirazları),
Satın alınan hizmet veya malın verilmemesi,
İptal/İade işlem itirazları,
Süreç hatası itirazları (Mükerrer işlem, İşlem tutarında farklılık, vb.),
Satın alınan ürün/hizmetin hasarlı/kusurlu/tarif edildiği gibi olmadığı itirazlar,
Kart hamilinin işlemi hatırlamaması,
Belge talepleri,
Ürün/Hizmet temini için itirazları,
Provizyon hatası itirazları, nedeniyle chargeback istenebilir.
Forex Dolandırıcılığı Alacak Davası
Forex yatırım dolandırıcılığı için karşı alacak davası açmak mümkündür. Ancak, davaların oldukça uzun süre içinde sonuçlanması nedeni ile pek tercih edilmez. Bu noktada alacak davası yoluna başvurmadan önce diğer yollara başvurulması daha sık tercih edilir.
Forex Yatırım Dolandırıcılığında Para İadesi Mümkün Mü?
Forex yatırım dolandırıcılığında para iadesi genellikle mümkündür. Ancak bu noktada, başvurulacak hukuki yolların iyi araştırılması ve sürecin yakından takip edilebilmesi kritik öneme sahiptir.
Yurt dışından gerçekleştirilen Forex yatırım dolandırıcılığı için açılan davalarda, yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilir. Bu aşamada, sosyal mühendislik yöntemleriyle ya da chargeback başvurusu ile para iadesi alınabilir.
Yasal Forex Şirketi Uyuşmazlıklarına Karşı Hukuki Çözümler
Yasal forex şirket uyuşmazlıklarına karşı hukuki çözümler, yasa dışı forex şirketlerine karşı başvurulan hukuki çözümlere göre daha uygulanabilirdir. Borsa işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda yani borsada işlem gören sermaye piyasası araçları ile ilgili emirlerin borsa da gerçekleşmesi, bu emirlerin borsa kurallarına göre eşleştirilmesi gibi işlemler hakkında Borsa İstanbul A.Ş.’ye uyuşmazlık başvurusu yapılması da mümkündür. Borsa işlemleri dışında yaşanan diğer uyuşmazlıklarda, zarar, ziyan ve tazmin taleplerinde, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) bünyesinde kurulan Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti’ne başvuruda bulunmak mümkündür.
Şikayet ve ihbar başvurularının büyük bir özenle yapılması gerekir. Bu başvurularda, sermaye piyasası mevzuatına aykırı hallerin varlığı iddia edildiğinde, işlemlerin tarihinin belirtilmesi gerekir. Aynı zamanda, işlemlerin hangi sermaye piyasası aracına ve yatırım kuruluşuna ait olduğu da mutlaka belirtilmelidir. İddialar, mümkün olan en somut şekilde ve ispat araçları ile iletilir.
Sermaye Piyasası Kurulu üzerinden gerçekleştirilen başvurularda, kurul incelemesini yapar. Bu durumda, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu gereğince mevzuata uygunluk incelemesi yapılmış olur. Ancak, zarar tazmini kararı alınmaz. Dolayısı ile her ne kadar kurula başvuru yapılmış olsa da zararın tazmini için mutlaka hukuki yollara başvurulması gerekir. Bu süreçte ceza avukatı desteği almak önemlidir.
Forex Yatırım Dolandırıcılığı Davalarında Uzman Görüşünün Önemi
Forex yatırım dolandırıcılığı, Türkiye’de son yıllarda en sık karşılaşılan ekonomik suçlardan biridir. Bu tür davalarda adli bilişim uzmanları tarafından hazırladığı uzman görüşleri, mahkemeler için önemli bir role sahiptir. Uzman görüşleri, davada sunulan dijital kanıtlar ve finansal işlemlerin analiz edilmesi, teknik konuların hukuki süreçler ile bağlantısının kurulması gibi işlevler üstlenir. Forex yatırım dolandırıcılığı davalarında uzman görüşü teknik bilgiyi mahkemeye sunmak ve hâkimlerin karar alma süreçlerine destek olması açısından kritik öneme sahiptir.
Buna göre, Forex yatırım dolandırıcılığı davalarında hazırlanan uzman görüşünün önemi, temel teknik ve hukuki dayanaklarla ele alınmalıdır. Aynı zamanda, ilgili Türk Ceza Kanunu (TCK) maddeleri ve diğer mevzuat hükümleri de dikkate alınarak bir analiz yapılır.
Forex Yatırım Dolandırıcılığı Yargıtay Kararları
Antalya CBS Soruşturma No: 2023/83818 İddianame No: 2024/4369:
Müştekinin kendisini telefonla arayıp yatırım yoluyla para kazanma vadinde bulunan şahıslara kanarak şüpheli ….’in yetkilisi olduğu … şirketi hesabına ve şüpheli …’ın yetkilisi olduğu … Şirketi hesabına paralar göndermesi şeklinde meydana gelen nitelikli dolandırıcılık olayında, şüpheli …’ın yetkilisi olduğu … Şirketi hesabına gelen tutarların şüpheli … adına kayıtlı Akbank ve Binance hesaplarına aktarılarak kripto varlık alınmak suretiyle harcanmış olması, tutarın bir kısmının da şüpheli … Finansbank hesabına aktarılıp şüpheli … tarafından harcanmış olması, şüpheli … yetkilisi olduğu … şirketi hesabına aktarılan paraların şüpheli … adına kayıtlı Fibabanka ve Finansbank hesaplarına aktarılarak akabinde şüpheli … Binance kripto para hesabına aktarılıp kripto varlık alınmak suretiyle harcanmış oluşu,
ifadeleri alınan şüpheliler …, … ve …’ün banka hesaplarının kendilerini ait olduğunu kabul etmeleri, şüphelilerin olaydan menfaat temin eden kişi konumunda oluşları, şüpheli …’İn adli sicil kaydına yansıyan kişiliği birlikte dikkate alındığında, şüphelilerin olayda eylem ve irade birliği içerisinde hareket ederek yüklenen suçu birlikte işlediklerine dair haklarında kamu davası açılmasına yeter şüphe oluşturacak delil bulunduğu değerlendirilmekle, Şüphelilerin yargılamalarının mahkemeniz tarafından yapılarak yukarıda belirtilen sevk maddeleri uyarınca cezalandırılmalarına karar verilmesi kamu adına talep ve iddia olunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Forex Yatırım Dolandırıcılığı Nedir?
Forex yatırım dolandırıcılığı; lisansız ve kötü niyetli Forex şirketlerinin yatırımcılar üzerinden haksız kazanç sağlamak amacı ile hileli davranışlar sergilemesidir.
Forex Piyasalarında Para Kaybettim Geri Alabilir Miyim?
Yasa dışı Forex yatırım işlemlerinde kaybedilen paranın geri alınması mümkündür. Bunun için birden fazla yöntem bulunur. Somut olayın özelliklerine göre hangi yöntemin uygulanması gerektiğine karar verilir. Yasa dışı Forex dolandırıcılığı sebebi ile kaybedilen paralar geri alınabilir.
Forex Yatırım Dolandırıcılığında Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisi?
Yasa dışı Forex yatırım dolandırıcılığından para gönderen kişi ve para gönderilen şirket ilişkisi olduğu için duruma göre tüketici mahkemeleri görevliyken, duruma göre dolandırıcılık suçu olduğu ve haksız fiil kapsamında değerlendirildiği için asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu durum somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterir.
Yetkili mahkeme ise somut olayın özelliklerine bağlı olarak, davacı mağdurun yerleşim yeri mahkemeleridir. Haksız fiilin işlendiği yer mahkemeleri ya da davalı şirketin son yerleşim yeri mahkemeleri de davada yetkili olabilir. Yasa dışı Forex yatırım dolandırıcılığı savcılık açısından ise mağdurun yerleşim yeri olan cumhuriyet başsavcılıklarıdır.
Forex Yatırım Dolandırıcılığı Zamanaşımı Nedir?
Burada bir sözleşme ilişkisinden bahsedilmediği için haksız fiil zamanaşımı sürelerine göre olayı öğrendikten sonraki 2 yıl ve olay tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak, nitelikli dolandırıcılık TCK kapsamında 15 sene zamanaşımına tabi olduğu için bu süre hukuk davalarında da uygulanabilir. Yasa dışı Forex yatırım dolandırıcılığında zamanaşımı süresi 15 sene olarak belirlenmiştir.
SPK’nın Forex İşlemleri Nedeni ile Bilgi İstemesi Ne Demek?
Forex aracı kurumları SPK mevzuatına uygun olacak şekilde, SPK kontrolü ile kurulur. Yasa dışı Forex firmaları ise bu izinler kapsamında faaliyette bulunmaz. SPK, izinsiz kurulduğunu sonradan tespit ettiği şirketlerin faaliyetlerini incelemek üzere şirkete para gönderen şahıslardan bilgi ister. SPK, Forex işlemleri için bilgi talep ettiyse, cevap vermek şarttır ve deneyimli bir SPK Forex avukat ile hareket edilmesi gerekir.
Yasa Dışı Forex Güvenilir Mi?
Yasa dışı Forex firmaları, kişisel bilgiler paylaşılması sebebi ile güvenilir değildir. İşlem takibi ve denetim de yapılmadığı için istenen şekilde para kaybına neden olabilir.
