İnternet Dolandırıcılığı Suçu ve Cezası

İnternet dolandırıcılığı suçu ve cezası, son dönem internet kullanımının artması ile en çok işlenen suçlar kapsamında yer alır. Yaşadığımız internet çağında internet dolandırıcılığı ve bilişim dolandırıcılığı ile internet üzerinden kredi kartı dolandırıcılıkları, oldukça yaygındır. İnternet üzerinden yapılan işlemler, geçmişte uzun zamanımızı alan işlemlerin yalnız birkaç dakika içinde yapılmasına imkan tanır ve tüm işlerimizi kolaylaştırır. Ancak, bu kolaylıkların beraber bazı olumsuzluklar da ortaya çıkar. Kötü niyetli internet kullanıcıları, internet üzerinde yapılan elektronik işlemlerin bıraktığı izleri takip eder ve bu bilgileri internet üzerinden dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanır. Nitelikli dolandırıcılık kapsamına giren bu eylemler, günümüzün en çok sorgulanan hukuki meselesi olmuş durumdadır.

İnternette işlenen her türlü dolandırıcılık suçu, TCK’ya göre bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması ile nitelikli dolandırıcılık suçu hükümleri gereği cezalandırılır.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nedir?

İnternet dolandırıcılığı suçu, özellikle günümüzde en sık karşı karşıya kalınan suç türlerinden biridir. İnternet dolandırıcılığı suçunun karşılığı, hileli hareketler ile mağdurun ya da mağdur için hareket eden kişilerin kandırılarak, mağdurun zararına yarar elde etmesidir. Bu suçta, internet aracılığı ile insanların kandırılması söz konusudur. Bilişim sistemin bir kısım açıkları tespit edilir ve sisteme bazı şeyler varmış gibi girilir. Bu durumda yarar sağlama, hileli hareketin insana karşı yapılmaması sebebi ile dolandırıcılık suçunu değil, hırsızlık suçunu doğurur.

İnternette bir kişinin, Facebook, Instagram ya da Facebook gibi sosyal medya mecraları üzerinden görüşerek samimi olduğu bir kişiye, iş bulma sözü ile ondan para alması durumunda bilişim suçu cezaları uygulanır. Sahibinden gibi internet sitelerinde yer almayan bir araç ile ilgili sahte bir ilan verip, aracın alıcılarından  kapora alınması da aynı suç unsurunu oluşturur. İnternet dolandırıcılığı suçu ile ilgili çeşitli örnekler sayılıp, sıralanıp, çoğaltılabilir.

İnternet dolandırıcılığı Türk Ceza Kanununun “Onuncu Bölüm”ünde “Malvarlığına Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir. Dolandırıcılık suçuna yer verilen 157. madde kapsamında “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun ya da başkasının zararına kendisine ya da bir başkasına bir fayda elde etmek isteyen kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası verilir”.

İnternet Dolandırıcılığı Yöntemleri Nelerdir?

İnternet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılıkta birçok yöntem kullanılır. Bu yöntemler genellikle kişisel bilgileri elde edip, banka hesaplarınız ya da kredi kartlarınıza girilerek haksız kazanç elde edilmesi üzerine geliştirilmiş yöntemlerden oluşur. Buna ek; e-ticaret sitelerinin, müşterisinin verdiği siparişi, ürünün alıcısına göndermemesi ya da sipariş edilen ürün ile ilgisi olmayan bir ürün ( telefon yerine gözlük kutusu gibi) gönderilmesi de internet dolandırıcılığında sık başvurulan bir yöntemdir. Bu yöntemler şu şekilde sıralanabilir.

Sosyal Mühendislik Dolandırıcılık Yöntemi

Phishing (Oltalama Saldırıları) Yöntemi

Satılan Ürünün Gönderilmemesi

Sahte Hesaplarla (Instagram,Facebook,Twitter vb.) Dolandırma Yöntemi

Kumar Ve Sanal Bahis Dolandırıcılığı

Sanal Arkadaşlık Siteleri Üzerinden Yapılan Dolandırıcılık

Hesabı Ele Geçirme (ATO) Dolandırıcılığı

Birinci Taraf Bölge Kullanımı

Kart Testi Dolandırıcılığı

Üçüncü Taraf Dolandırıcılığı

İnternet Dolandırıcılığı Nasıl Yapılır?

İnternet dolandırıcılığı suçu çok farklı yöntemler ile gerçekleştirilir. Son yıllarda fishing adı verilen internet dolandırıcılığı, en sık karşılaşılan internet suçu türlerinden biridir. Buna göre, hackerlar internet bankacılığı kullanan kişilerin açıklarını kolayca değerlendirir. İnternet üzerinden gerçekleştirilen fatura ödemelerinde ve ürün ya da hizmet alışverişlerde hackerlar kişilerle kart üzerinde ödeme yapma alanında aynı anda hareket ederek, kişinin kart limitini anında doldurur. Bu dolandırıcılık yöntemleri yaygın hale geldikçe, kanunlar da bunlar için çeşitli önlemler alır.

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı dolandırıcılık suçu örnekleri şu şekildedir.

İlan ve Reklam Yoluyla Dolandırıcılık

Onay Kodu Gönderilmesi Suretiyle Dolandırıcılık

Sahte veya Hacklenmiş Hesap Üzerinden Gönderilen Mesaj Yoluyla Dolandırıcılık

Kendini Bankacı Sigortacı veya Kamu Görevlisi Olarak Tanıtmak Suretiyle Dolandırıcılık

Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis Suçları

Yargıtay ilk başlarda, internette hatalı olarak verilen ilanlar ile yapılan dolandırıcılık eylemlerinin Türk Ceza Kanununun ilgili maddesinde düzenlenen basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılması ile dolandırıcılık suçunu teşkil ettiğini kabul etmiştir. Sonrasında ise isabetli olarak anılan şekilde gerçekleştirilen dolandırıcılık davranışlarının Türk Ceza Kanununun ilgili maddesinde düzenlenen bilişim sistemlerinin araç şeklinde kullanılması durumunda, dolandırıcılık suçunu oluşturacağını kabul etmiştir.

Kanun koyucular insanların birbirini görmeden makineleri, kartları aracı kullanarak geçtikleri iletişimde, aldatmanın daha kolay hale geleceğini düşünmüş ve bu şekilde bir artırım nedeni öngörmüştür. Banka ya da kredi kurumlarının, bilişim sistemlerinde hileli bir işlem gerçekleşmesi durumunda bu suç işlenebilir. Bu sistem ile karşıdaki kişinin kandırılması durumunda, suç unsuru oluşur. Örnek olarak, sistem ile haberleşirken karşıdaki muhatabın kontör, para ve eşya sağlanması, e-posta ile gerçeğe aykırı bir durum gönderilmesiyle muhatabın mesajlaşma yolu ile isteneni yapması üzerine çıkar sağlanması durumunda suç söz konusu olur.

İnternet Dolandırıcılığı Cezası Ne Kadar?

Günümüzde her geçen gün daha da gelişen bilişim sistemleri ile beraber kullanımının arttığı cep telefonu, bilgisayar aracılığıyla internet bankacılığı, e-ticaret sayfaları, Facebook, Instagram, Twitter gibi sosyal medya mecraları üzerinden kötü niyetli kişiler haksız kazançlar elde eder. Bu durum sonucunda, insanları mağdur konumuna düşürürler. Bu platformlara ve araçlara gün içinde ayırdığınız vakti düşündüğünüzde, bu yolla yapılan dolandırıcılık yaygınlaşır ve her geçen gün büyüyen bir tehlike olarak karşımıza çıkar.

İnternet dolandırıcılığı suçu, bilişim sistemlerinin kullanılmasıyla mağduru hileli hareketlere kandırmak ve mağdurun zararına fayda sağlamaktır. İnternet dolandırıcılığında hileli hareketler ile kandırılan mağdur, karşı tarafta sistemi kullanan kişidir. Başka bir ifade ile mağdurun hileli hareketlere maruz kalmış bir kişi söz konusudur. Ancak, bilişim sistemlerinde zaman zaman yaşanan sistemsel açıkların kullanılarak kişilerin kendilerine menfaat sağlamasında, bir kişi kandırılmadığı için dolandırıcılık suçunu değil hırsızlık suçu ortaya çıkar. Buna, bir sosyal medya platformunda görüştüğü ve samimiyet kurduğu kişiyi iş bulma vaadi ile kandırıp, para elde etmesi durumu örnek olarak verilebilir.

Dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunun’nda “Malvarlığına Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir.” Türk Ceza Kanunu’nun 157.maddesinde dolandırıcılık suçu “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir”. Olarak belirlenmiştir.

Bilişim sistemlerinin, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması ile işlenen dolandırıcılık suçunda, failin bilişim sistemlerini ve banka, kredi kurumlarını araç olarak kullanarak kendine kolaylık sağlaması söz konusudur. Bu sebeple, bu husus dolandırıcılığın nitelikli halleri arasında yer alır. Bilişim sistemleri olarak belirtilmesi ile Türk Ceza Kanunu’nun 243.maddesine göre, verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma imkanı sunan manyetik sistemler ifade edilir. Aynı zamanda, bu durum doktrin olarak da açıklanabilir. Buna göre, bilişim sistemlerini bilgileri otomatik işleme tabi tutan ya da verilerin nakline yarayan bir sistemde kanuna ve ahlaka aykırı ya da yetki dışı gerçekleştirilen her türlü davranıştır.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Şikayeti

İnternet dolandırıcılığı suçu ve cezası ile ilgili cevap arayan kişiler, şikayetlerin nereye yapılacağına dair de cevaplar arar. Dolandırıcılık suçu ihbarı, kolluk kuvvetlerine (Polis, Jandarma) ya da cumhuriyet savcılıklarına başvuru yapılarak gerçekleştirilir. Şikayet ifade ya da dilekçe aracılığı ile gerçekleştirilebilir. Bu konuda alanında uzman bir ceza hukuku avukatı bilgisine başvurulmasında yarar vardır.

İnternet dolandırıcılığı, dolandırıcılık suçunun nitelikli halidir. Bu suçun, nitelikli hali ile işlenmiş olması sebebi ile cumhuriyet savcılıkları tarafından re’sen takip edilebileceği gibi şikayet dilekçesi ile de dava açılabilmesi de mümkündür.

İnternet Dolandırıcılığında Zamanaşımı, Uzlaşma ve Yetkili Mahkeme

Dolandırıcılık suçunun basit halinde zamanaşımı süresi suçun ve failin öğrenilmesinden sonraki 8 yıldır. Ancak, internet dolandırıcılığı dolandırıcılık suçunun nitelikli hali olmasından dolayı zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir.

Dolandırıcılık suçunun basit halinin işlenmesi durumunda, uzlaştırma prosedürünün uygulanması gündeme gelebilir. Ancak, nitelikli hali olan internet dolandırıcılığında uzlaştırma prosedürüne başvurulamaz.

Nitelikli dolandırıcılık suçu için görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir. Ancak, resmi yazışmalarda, Ağır Ceza Mahkemesi ifadesi kullanılır. İnternet dolandırıcılığı suçunda yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemeleri olarak tayin edilmiştir.

İnternet Dolandırıcılığında Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi Var Mı?

Etkin pişmanlık, failin gerçekleştirdiği suç sebebi ile pişman olması ve suçtan ortaya çıkan zararı azaltmak, mağduriyeti gidermek iradesi şeklinde tanımlanır.

Türk Ceza Kanunu’nun 168.maddesinde;

“…dolanırdıcılık … suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.”  ifadesi ile dolandırıcılık suçunu da etkin pişmanlıktan faydalanılacak suçlar arasında saymıştır.

İnternet Dolandırıcılığı Suçunda HAGB Kararı – Cezanın Ertelenmesi

Ceza Muhakemeleri Kanunu kapsamında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için sanığın suçun işleniş şekli, suçun işlenme amacı ve saikler, yanında sanığın kişiliği, yaşayışı, iş ve güç durumu gibi durumlar değerlendirilir. Bu durumların değerlendirilmesi neticesinde mahkeme, kişinin gelecekte topluma zarar doğurmayacağını düşünmesi durumunda bu kararı verebilir. HAGB alan sanık, belli periyotlarla başka bir suça karışması halinde cezası uygulanabilir hale gelir ve hapis cezası ile karşı karşıya kalır.  Aynı zamanda yapılan son değişikliklere göre, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı artık sanığın rızasına bağlı değildir ve karara karşı itiraz değil istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Bunun yanında 2 yıl ve altındaki cezalarda HAGB kararı verilebilir.

Dolandırıcılık suçunun nitelikli hali olan internet dolandırıcılığı suçunda da HAGB kararı verilebilir. HAGB kararının uygulanabilmesi için failin 2 yılın altında bir cezaya çarptırılmış olması ve mağdurunun mağduriyetinin giderilmiş olması şartı aranır.

Mağdurun mağduriyetinin kısmen giderilmiş olması durumunda, mağdurun sanık ile ilgili HABG kararı verilmesine rıza göstermesine bakılır. Sanığın, mağdurun zararını kısmen ödemeyi kabul etmesi, HABG kararı verilmesine rıza gösterdiğini ifade etmez. Mağdurun buna dair açık rızası değerlendirilir. HABG kararının verilmesi halinde faile bir denetim süresi verilir. Bu 5 yıllık süre zarfında fail, kasıtlı bir suç işlemezse denetim süresini temiz geçirmiş olur ve adli sicil kaydında suç ve HABG kararı görünmez.

Cezanın ertelenmesi, bir kişi ile ilgili hapis cezasına hükmedilmesinden sonra infazının ertelenmesi olarak ifade edilir. Kişi deneme süresince iyi halli olarak hareket etmemişse, cezaevine hiç girmeden cezasını infaz etmiş olur. Yani kişi ile ilgili hükmedilen cezanın infazı belli bir süre geri bırakılır ve bu süre zarfında herhangi bir suç işlenmemiş olsa da infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararı kapsamında, mahkeme tarafından yargılanan kişinin suçlu olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda, kişiye belli bir hapis cezası da hükmedilmiştir. Ancak, mahkeme hükmettiği hapis cezasını, kişi ceza infaz kurumuna girmeden, şartlı olarak vazgeçme yoluna başvurabilir. Bu durumda hapis cezasının ertelenmesi söz konusu olabilir. Erteleme, TCK m. 51/1’e göre, “İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir.

İnternet Dolandırıcılığı Suçunda HAGB Kararına İtiraz

İnternet dolandırıcılığı suçunda Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir. Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği HABG kararlarına itirazda yetkili makam, HABG kararını veren mahkemeyi sıra numarası olarak izleyen Ağır Ceza Mahkemesi’dir. Örnekle açıklamak gerekirse, İzmir 2.Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilmiş HABG kararına itirazın, İzmir 3.Ağır Ceza Mahkemesi’ne yapılması gerekir. HABG kararı veren mahkeme, o adliye içinde yer alan tek Ağır Ceza Mahkemesi olduğunda, itirazı incelemeye yetkili mahkeme o yere an yakın olan Ağır Ceza Mahkemesi’ne aittir.

İnternet Dolandırıcılığı Yargıtay Kararları

Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2021/4365 E. 2021/14979 K.

İnternet Dolandırıcılığı

TCK 157. Madde

TCK.nın 244/4. maddesindeki “yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması halinde” şeklindeki düzenleme karşısında; sanığın, katılanın banka hesabına internet bankacılığı aracılığıyla girilip mevduatında bulunan paranın oluşturulan banka hesabına transfer edilerek POS cihazı aracılığı ile harcama yapılması şeklindeki eyleminin, TCK.nın 142/2-e madde ve fıkrasında düzenlenen bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde, TCK.nın 244/4. maddesi uyarınca mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. ve 326/son maddeleri gereğince sonuç ceza miktarı bakımından kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla BOZULMASINA, 31.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2017/33845 E. 2021/4175 K.

İnternet Dolandırıcılığı

TCK 157. Madde

5237 sayılı TCK’nın 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) (i) ve (k) bentlerinde sayılan hallerde, adli para cezası belirlenirken, tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı kanunun 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması suretiyle tespit edilmesi gerektiği gözetilmeden, 5275 sayılı Kanunun 106.maddesinde öngörülen adli para cezası yerine çektirilecek hapis cezası süresinin belirlenmesi açısından, infazda tereddüt oluşturacak şekilde temel gün adli para cezası belirlenip 5237 sayılı TCK’nın 52. maddesi uyarınca, 20 TL ile çarpıldıktan sonra çıkan sonuç miktar üzerinden arttırma ve eksiltme yapılması suretiyle sanıklar hakkında fazla ceza tayini…

Sıkça Sorulan Sorular

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nedir?

Malvarlığına karşı işlenen suçlar kapsamında yer alan, internet dolandırıcılığı suçu, internet kullanılarak çeşitli mecralar üzerinden dolandırıcılık suçunun işlenmesidir.

İnternet dolandırıcılığı Suçu İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülür. Dolandırıcılık suçlarında suçun nitelikli hale gelmesi verilen cezaların artması ile sonuçlanır. Bu suçta ceza davası süreci başlar. Suçun nitelikli hal almasında internet kullanımı söz konusudur.

İnternet Suçu Zamanaşımı Süresi Nedir?

İnternet Dolandırıcılığı Suçunda zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir. Bu suç nitelikli dolandırıcılık kapsamında olduğu için 15 yıllık zamanaşımı süresi ile sınırlandırılmıştır.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nasıl İşlenir?

Bu suç genel kastla işlenen bir suç türüdür. Failin, hileli davranışlar ile muhatabını aldatıp, mağdurun ya da bir başkasının zararına, kendisine ya da bir başkasına menfaat sağlaması durumudur.

İnternet Dolandırıcılığı Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

İnternet suçunu şikayet etmek isteyenler, Cumhuriyet Başsavcılığına veya karakola başvuru yapabilir. Valilik, kaymakamlık ve mahkemeye de şikâyet yapılması mümkündür. Bu birimler, yapılan şikayeti Cumhuriyet Başsavcılığına iletir.