Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, günümüzde en sık karşımıza çıkan suçlardan biridir. Telefonla dolandırıcılık suçu, genellikle nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında yer alan, hileli hareket olarak kabul edilen bazı telefonla yapılan hareketler de basit dolandırıcılık suçudur. Dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nda “Malvarlığına Karşı Suçlar” kapsamına girer.
Karışık ekonomik ilişkilerin ve küresel dünyanın olumsuz sonuçlarından biri olan dolandırıcılık suçunun kaynağı, hırsızlık suçudur. Telefon dolandırıcılığı suçu da dolandırıcılık suçu kapsamındadır. Telefon dolandırıcılığı, haksız menfaat sağlanmak üzere nitelikli dolandırıcılık suçudur. Telefon dolandırıcılığı suçuyla yargılanan kişiler, 3 yıl ila 10 yıl arasında hapis cezası alır.
Bu yazımızda telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, dolandırıcılık suçu kapsamı hakkında detaylı bir inceleme yaptık.
Dolandırıcılık Suçu
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, dolandırıcılık suçu kapsamındadır. Dolandırıcılık suçunda, hileli davranışlar ile birini aldatmak, onun ya da başkasının zararına olacak şekilde kişinin kendine ya da bir başkasına yarar sağlaması söz konusudur. Dolandırıcılıkta, aldatma ile bir kişi zarar yaşarken bir başka kişi ise yarar sağlar. Yargıtayın dolandırıcılık suçu için tanımı şu şekildedir.
“Dolandırıcılık suçu kaynağını hırsızlıktan alır. Ticaret ve sanayide çağdaş ve aynı zamanda küresel, karmaşık ekonomik ilişkilerin ortaya çıkardığı bir suç tipidir.”
Dolandırıcılık Suçunun Şartları Nedir?
Dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunlarında açıkça düzenlenmiş olup, bu suçtan bahsedebilmek için bazı şartların bir arada gerçekleşmesi gerekir. Bu şartlar ise şu şekildedir.
Failin bazı hileli davranışlarda bulunmuş olması gerekir.
Failin hileli davranışları mağduru aldatabilecek nitelikte olmalıdır.
Fail, hileli davranışların sonucunda mağdur ya da bir başkası aleyhine, kendi ya da bir başkası lehine haksız bir fayda elde etmiş olur.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçu
Nitelikli dolandırıcılık suçu, genellikle daha ağır cezaya hükmedilen durumlardır. Nitelikli dolandırıcılık ile ilgili tüm hükümler, ilgili kanunlarda açıkça belirtilmiştir. Nitelikli hallerin bazıları suçun maddi unsurlarını kapsamındadır. Diğer bir kısmı ise suçun manevi unsurlarını oluşturur.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Cezası
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, bazı hallerde nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamına girer. Nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası, 3 yıl ila 10 yıl arasında hapis cezası ile yargılanır. Buna ek olarak, faile 5.000 güne kadar adli para cezası da hükmedilir. Bazı hallerde nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası 4 yıldan az olamayacağı gibi adli para cezası, suçun sonucuna göre elde edilen menfaatin 2 katından az olmaz.
Kamu kuruluşlarının zararına gerçekleştirilen suç fiilleri,
Bilişim sistemleri araçlarının kullanılması sureti ile işlenen nitelikli suç,
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
Banka ya da başka herhangi bir kredi kurumuna verilmemesi gereken bir kredinin verilmesi,
Sigorta bedeli almak amacıyla,
Kişinin kendini bir kurumun çalışanı olarak tanıtması ya da bu kurumlarla ilgili olduğunu söylemesi,
Kamu görevlileri ile ilişkisi olduğu için onlar nezdinde hatırı sayıldığı bahsiyle ve bazı işlerin gördürüleceğinin vadedilmesi,
Telefonla dolandırıcılık suçu, nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında da değerlendirilebilir. Cezası ise ilgili makamlar tarafından belirlenir.
Nitelikli Dolandırıcılık Nasıl Gerçekleşir?
Nitelikli dolandırıcılık “daha ağır cezayı gerektiren nitelikli haller (TCK 158)” ve “daha az cezayı gerektiren nitelikli hal (TCK 159)” olmak üzere iki farklı şekilde değerlendirilir.
Az Ceza Gerektiren Nitelikli Dolandırıcılık Suçu
Dolandırıcılık suçu, bir hukuki ilişki bağının olduğu alacağı tahsil etmek üzere işlenirse daha az ceza gerektiren bir nitelikli hal olarak değerlendirilir. Söz konusu durumun gerçekleşmesi bakımından alacağın faile ait olup olmamasına bakılmaz. Başkasına ait bir alacağın tahsil edilmesi için telefonla dolandırıcılık suçu vuku bulmuşsa, bu suç nitelikli hal kapsamında ele alınır.
Daha Ağır Ceza Uygulanması Gereken Nitelikli Dolandırıcılık Suçu
Daha ağır cezalar uygulanması gereken nitelikli dolandırıcılık suçu bazı kriterler kapsamında değerlendirilir. Dini inanç ve duyguların istismarı ile sonuçlanan dolandırıcılık suçunun işlenmesi, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli haldir.
Nitelikli Dolandırıcılıktan Ne Kadar Yatılır?
Nitelikli dolandırıcılık suçu cezasının kaç yıl olacağı, somut olayda kullanılan telefon gibi araçlar ve dolandırıcılığın şekline göre değişiklik gösterir. Buna göre; 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası olarak hükmedilir. Failin aldığı cezanın ne kadarını yatacağı Ceza İnfaz Kanunu kapsamında belirlenir.
Örnek olarak; sanığa telefon dolandırıcılığı suşundan dolayı verilen ceza 3 yıl 1 ay 1 gün hapis cezasıysa, 1 yıl 6 ay 18 gün hapis cezası yatar.
Sonuç olarak, ceza 1 yıldan fazla olduğunda, sanık denetimli serbestlikten doğrudan yararlanamaz. Sanık, 6 ay 18 gün hapis cezasını cezaevinde çektikten sonra denetimli serbestlikten yararlanarak serbest kalır.
Nitelikli Dolandırıcılıkta Etkin Pişmanlık Var Mı?
Nitelikli dolandırıcılık, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulama alanı bulduğu bir suç türüdür. Dolayısı ile bazı şartların söz konusu olması durumunda, nitelikli dolandırıcılıktan ceza alan kişilere, cezada indirim yapılabilir. Etkin pişmanlıktan yararlanmak için aranan şartlar ise şu şekildedir.
Suçun cezasının tamamlanmış olması gerekir.
Fail, pişman olduğunu gösteren aktif bir davranış ortaya koymalıdır.
Failin davranışı kendi iradesi ile olmalıdır.
Söz konusu şartların varlığı durumunda öngörülen ceza, 2/3 oranında, zararın kovuşturma aşamasında giderilmesi durumundaysa ½ oranında indirim uygulanabilir.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Para Cezasına Çevrilmesi Mümkün Mü?
Telefon dolandırıcılığından ceza alan kişiler, bu cezanın para cezasına çevrilebileceğinin sorusunun cevabı için TCK m. 49/2 hükmü incelenmelidir. Bu hükme göre, kısa süreli hapis cezası alanın kişinin cezası, seçenek yaptırımlara dönüştürülebilir. Ancak, nitelikli dolandırıcılık suçu için öngörülen hapis cezasında alt sınır, 3 yıl olarak belirlenmiştir. Kısa süreli niteliğinde değerlendirilmez. Dolayısı ile nitelikli dolandırıcılık suçu, para cezasına çevrilemez.
Basit Dolandırıcılık Suçu
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, basit dolandırıcılık suçu kapsamına giren bazı hallerden de oluşur. Basit dolandırıcılık suçu TCK 157. Maddede açıkça düzenlenmiştir. Bu suçta fail hileli davranışları ile mağduru aldatır. Böylece, kendine haksız fayda sağlar. Aynı zamanda mağdur açısından da zarar söz konusudur.
Basit dolandırıcılık suçu işleyen fail, hileli davranışları ustaca sergiler. Bu suçta fail yeteneklerini basit düzeyde kullanır. Hileli hareketlerin karmaşık hale gelmesine yol açan araçlar bu suçun unsurlarından değildir. TCK’nın 158. Maddesinde, nitelikli dolandırıcılık suçuna yönelik düzenlemelere yer verilmiştir ve bu kanun maddesi nitelikli dolandırıcılıkla ilgili açıktır.
Basit Dolandırıcılık Suçu ve Cezası Nedir?
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, bazı hallerde basit dolandırıcılık suçu kapsamındadır. TCK 157 basit dolandırıcılık suçu ve cezası kapsamında düzenlemelerin yer verildiği kanun maddesidir. Fail basit dolandırıcılık suçu işlemiş olduğunda 1 ila 5 yıl aralığında hapis cezası ile yargılanır. Aynı zamanda faile, 5000 güne kadar adli para cezası verilir.
Faile her iki ceza aynı anda verilir. Bunun yanında ortaya çıkan zarara bağlı olarak uygulanan para cezasının miktarı da değişebilir. Basit dolandırıcılık suçu 3 ya da daha fazla kişi tarafından işlendiğinde, ceza da yarı oranında artar.
Suç işlemek amacı ile kurulan bir örgütle hareket edildiğinde ise verilecek ceza oranı bir kat artar. Basit dolandırıcılık suçu 3 ya da daha fazla kişi ile işlendiğinde, 1,5 yıl ila 7,5 yıl arasında hapis cezası hükmedilir. Aynı zamanda fail, 7500 güne kadar da adli para cezası ile yargılanır.
Suç işlemek üzere kurulan bir örgütün faaliyetlerinde basit dolandırıcılık suçu bulunuyorsa, 2 ila 10 yıl aralığında hapis cezası hükmedilir. Buna ek olarak, 10.000 güne kadar da adli para cezası da hükmolunur.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Şikayete Tabi Suçlar İçinde Mi?
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, basit dolandırıcılık suçuna dair kanunlarda düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçu re’ sen kovuşturmasına tabidir. Dolayısı ile dolandırıcılık ile ilgili herhangi bir suç duyurusu yapılmamış olsa da savcılık ya da kolluk kuvvetleri re’ sen soruşturmaya devam eder.
Sadece ceza kanunları hükmünde düzenlenen ve dolandırıcılık suçunun alacağı tahsil amacı ile işlenen şekli ise kanunlarca şikâyete tabidir. Mağdur ve fail arasında akrabalık ilişkisi bulunuyorsa, şikâyete tabidir.
Dolandırıcılık suçu için şikâyet şartı aranan haller mevcutsa, mağdur dolandırıcılık sebebi ile savcılığa suç duyurusu başvurusu yapabilir. Bu konuda uzman bir ceza hukuku avukatı yardımına başvurabilirsiniz. Ceza hukuku avukatı telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası ile ilgili tüm detaylar konusunda sizi aydınlatır.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Uzlaştırmaya Tabi Mi?
Telefon dolandırıcılığının basit dolandırıcılık hali, kanunlarda düzenlenen daha az cezayı gerektiren nitelikli halinde uzlaşma kapsamındadır. Fail ile mağdur arasında akrabalık bağı varsa, uzlaşma mümkündür. Ancak, telefonla dolandırıcılık suçu nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında olduğunda uzlaşma kapsamına girmez.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu İçin Görevli Mahkeme Hangisidir?
Telefon dolandırıcılığı suçu, daha az ceza gerektiren basit dolandırıcılık suçu kapsamındaysa, görevlendirilen mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Ancak, telefonla dolandırıcılık suçunun nitelikli dolandırıcılık suçuna girdiği hallerde, konuda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu İçin Yetkili Mahkeme
Telefonlar dolandırıcılık suçunda yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesi olarak belirlenmiştir. Dolandırıcılık Bursa’da gerçekleşmişse, soruşturma dosyası bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür ve dava Bursa mahkemelerinde görülür.
Telefon Dolandırıcılık Suçu Zamanaşımı
Basit dolandırıcılık suçu ceza kanun maddelerinde düzenlenen bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil etmek üzere gerçekleştirilen dolandırıcılık fiilinin vuku bulması halinde, dava zamanaşımı süresi suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıldır. Dolayısı ile basit dolandırıcılık kapsamına giren telefonla dolandırıcılık suçlarında zamanaşımı 8 yıl olarak belirlenmiştir. Nitelikli dolandırıcılık suçunda dava zamanaşımı süresi suçun işlendiği tarih sonrası 15 yıldır. Dolayısı ile telefonla dolandırıcılık suçunun nitelikli hallerinde, zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir.
Telefonla Dolandırılan Kişiler Nereye Başvurmalı?
Telefonla dolandırıcılık suçu ile karşı karşıya kaldıysanız, en yakınınızdaki karakola ya da savcılığa giderek ilgililer hakkında şikâyette bulunabilirsiniz.
Basit dolandırıcılık suçu uzlaştırma kapsamında olan bir suç türüdür. Dolayısı ile basit dolandırıcılık suçundan mağdursanız, şikâyetçi olduktan sonra dosyanız uzlaştırma bürosuna gönderilir ve uzlaştırma süreci başlatılır.
Taraflar arasında uzlaşma sağlanmadığında, soruşturmaya devam edilir ve savcılık tarafından iddianame hazırlanması ile yargılama sürecine geçilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Telefon Dolandırıcılığı Suçunun Kapsamı Nedir?
Telefon dolandırıcılığı suçu bazı hallerde basit dolandırıcılık suçu kapsamına girse de genellikle nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamındadır. Dolayısı ile daha yüksek oranda ceza verilen suçlar kapsamında yer alır.
Telefon Dolandırıcılığı Mağduru Ne Yapabilir?
Telefon dolandırıcılığında en yakınınızdaki karakola ya da savcılığa giderek failler hakkında şikâyetçi olabilirsiniz. Basit dolandırıcılık suçu uzlaştırmaya tabi bir suçtur. Basit dolandırıcılık suçu mağduruysanız şikâyetçi olduktan sonra dosyanız uzlaştırma bürosuna gönderilerek uzlaştırma sürecine geçilir.
Telefon Dolandırıcılığı Cezası Nedir?
Hileli davranışlar sebebi ile birini telefonda aldatıp, onun ya da başkasının zararına olarak, kendisine ya da bir başkasına yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası hükmedilir.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu İçin Avukat Şart Mı?
Telefon dolandırıcılığı suçu, karmaşık süreçlerden oluşur. Bunun için alanında uzman bir ceza avukatından yardım almanızı tavsiye ederiz. Ceza hukuku avukatı, dava için dilekçe aşamasından davanın sonuçlanana kadar tüm süreci en iyi şekilde takip eder.
